Potmagneten – compacte magneten met hoge trekkracht

Potmagneten zijn compacte magneten waarbij een permanente magneet in een stalen behuizing (de “pot”) is geplaatst. Door deze constructie wordt het magnetisch veld naar één zijde gebundeld. Het resultaat is een hoge trekkracht in verhouding tot het formaat, wat potmagneten geschikt maakt voor betrouwbare bevestiging op vlakke, ferromagnetische ondergronden.

In tegenstelling tot standaard magneten straalt het magnetisch veld bij potmagneten niet in alle richtingen uit. De stalen pot leidt de veldlijnen naar voren en versterkt daarmee de houdkracht. Meer achtergrond over dit principe en het kiezen van de juiste magneet lees je in het kennisartikel over houdkracht en magnetische belasting.

Hoe werken potmagneten?

Een potmagneet bestaat uit een magneetkern die strak in een stalen omhulling is geplaatst. De behuizing sluit het magnetisch veld aan de zijkanten en achterkant grotendeels af en richt de kracht naar het contactoppervlak. Hierdoor zijn potmagneten bijzonder geschikt voor montage op vlakke metalen oppervlakken, waarbij je gecontroleerde kracht en een stabiele bevestiging nodig hebt.

Potmagneten kunnen verschillende magneettypen bevatten, zoals neodymium, ferriet of AlNiCo. De werking blijft gelijk: de stalen pot bundelt het magnetisch veld en verhoogt de trekkracht. In de praktijk worden veel potmagneten uitgevoerd met neodymium magneten voor maximale houdkracht, vaak in combinatie met beschermende coatings en afwerkingen afhankelijk van de toepassing.

Verschillende uitvoeringen potmagneten

Potmagneten zijn verkrijgbaar in meerdere uitvoeringen, afgestemd op de montagewijze. Er zijn varianten met uitwendig schroefdraad of draadstift voor montage in hout of kunststof, potmagneten met een draadbus om een object aan de magneet te bevestigen en uitvoeringen met een verzonken gat voor een vlakke montage met een schroef.

Welke uitvoering het meest geschikt is, hangt af van de toepassing. Bij vaste montage is de bevestigingsmethode bepalend. Bij verplaatsbare toepassingen spelen vooral diameter, contactoppervlak en de benodigde houdkracht een rol.

Magneten met gat: bevestigen met schroef of bout

De term magneten met gat wordt vaak gebruikt voor magneten die mechanisch kunnen worden bevestigd met een schroef of bout. In de praktijk gaat het hierbij meestal om potmagneten met een verzonken gat of een interne draadbus.

Potmagneten met verzonken gat zorgen voor een vlakke montage waarbij de schroefkop niet uitsteekt. Varianten met draadbus worden toegepast wanneer je juist een object aan de magneet wilt bevestigen. Dankzij de stalen pot behouden deze magneten hun hoge trekkracht, ook bij vaste montage.

Trekkracht en schuifkracht bij potmagneten

De opgegeven houdkracht van potmagneten wordt gemeten als trekkracht: de kracht loodrecht van het oppervlak af. In praktijksituaties speelt echter vaak ook schuifkracht een rol, bijvoorbeeld wanneer een belasting zijdelings aan de magneet trekt of wanneer een object langs een verticaal oppervlak kan verschuiven. De schuifkracht ligt doorgaans lager dan de trekkracht, omdat wrijving en contactoppervlak dan bepalend worden.

Voor toepassingen waarbij vooral zijdelingse belasting voorkomt of waarbij de ondergrond beschermd moet blijven, wordt soms gekozen voor een ander type magneet dan een potmagneet. In die gevallen worden regelmatig rubber omhulde magneten toegepast. Dit zijn neodymium magneten met een rubberen coating, waarbij de magneet volledig is ingekapseld.

De rubberlaag vergroot de wrijving tussen magneet en ondergrond, waardoor de schuifkracht toeneemt en het risico op verschuiven afneemt. Daarnaast voorkomt de coating beschadiging van gelakte of kwetsbare oppervlakken. Rubber omhulde magneten leveren doorgaans een lagere trekkracht dan potmagneten, maar bieden vaak meer grip en stabiliteit bij ophangtoepassingen op verticale of gladde oppervlakken.

Voor situaties waarin maximale trekkracht loodrecht op het oppervlak nodig is, blijft een potmagneet zonder coating meestal de meest efficiënte keuze. In het artikel over magnetische krachten en gebruikssituaties lees je hoe trekkracht en schuifkracht in de praktijk verschillen en waar je op kunt letten.

De juiste potmagneet kiezen

Bij het kiezen van een potmagneet zijn trekkracht, beschikbare ruimte, montagewijze en ondergrond bepalend. Ook de dikte en kwaliteit van het metalen oppervlak beïnvloeden de uiteindelijke houdkracht. Potmagneten presteren het best op schoon, vlak en voldoende dik staal, met direct contact tussen magneet en ondergrond.

In deze categorie vind je potmagneten in verschillende diameters en uitvoeringen, duidelijk gespecificeerd per product. Voor toepassingen waarbij je iets aan de magneet wilt hangen, worden potmagneten vaak gecombineerd met bijpassende magneethaken.